تشخیص خودکار وزن عروضی اشعار

دلا در بوته آتش درآ مردانه بنشین خوش [مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن]
که از تاثیر این آتش چنان آیینه شد آهن [مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن]

وزن شعر، همان چیزی است که ما از حضور آهنگین واژه‌ها متناسب با مفهوم شعر در مصرع‌ها دریافت می‌کنیم. در واقع زیبایی و آهنگین بودن شعر و همچنین تمایز آن با کلام عادی، در همین وجود وزن عروضی آن نهفته است. مهمترین عاملی که در وزن اشعار مؤثر است تساوی هجاهای هر مصراع است. وزن همواره مورد توجه شاعران بوده است و تقریبا غیر از قالب شعر نو که معاصر است، در میان شاعران بزرگ کمتر شاعری را میتوان یافت که سرودن شعر بدون وزن را مبنای کار خویش قرار داده باشد.زبانشناسان با استفاده از وزن عروضی به راحتی در مورد اشعار شعرا، مقتضیات زمانی شاعر، زندگی شاعر و ... نظر میدهند.

در این پژوهش مسئله تشخیص وزن عروضی اشعار به صورت یک مسئله باناظر تعریف شده است و قصد داریم با روش‌های یادگیری ماشین، وزن عروضی را از روی مجموعه داده آموزشی یاد گرفته و سپس برای هر بیت آن را به صورت خودکار تشخیص دهیم.

نمونه‌ای از داده آموزشی:

تصویر نمونه

در نتیجه در این پژوهش سامانه‌ای برای تشخیص خودکار وزن عروضی در اشعار پیاده‌سازی خواهد شد.

۱. مقدمه

یکی از مشکلترین بخشهای رشتهی ادبیات فارسی تشخیص وزن عروضی است، به صورتی که تشخیص وزن عروضی در بعضی اشعار
برای اساتید ادبیات هم مشکل است. با توجه به اینکه تاکنون پژوهش چندانی در این زمینه انجام نشده, ورود به این عرصه ضروری به
نظر میرسد. در ابتدای این مقاله در مورد پژوهش قبلی در زمینه تشخیص وزن عروضی اشعار فارسی صحبت کرده و با استفاده از
الگوریتم پژوهش قبلی یک بیت شعر فارسی را به رشتهای از صفر و یک تبدیل مینماییم. با تبدیل هشت الگوی وزن عروضی اشعار
فارسی به اتوماتا، با استفاده از زنجیره مارکوف وزن بیت ورودی را تشخیص میدهیم. نتایج این تحقیق بهبود در برخی اوزان را نسبت به
پژوهش قبلی نشان میدهد.

#وزن عروضی
وزن، نظم و تناسب خاصی است در اصوات شعر (=هجاها) این نظم و تناسب اصوات به انحای گوناگون نزد ملل مختلف مبین نوعی آهنگ و
موسیقی است. در شعر سنتی هر زبانی، تساوی هجاهای هر مصراع، در وزن دخیل است. علاوه بر این عامل مشترک، وزن شعر هر زبانی مبتنی بر
عامل خاصی است، به عنوان مثال وزن اشعار انگلیسی و آلمانی مبتنی است بر تکیه که بر هجاها واقع میشود. شعر فارسی به طور کلی مبتنی بر
کمیت (کوتاه و بلندی) هجاهاست. عروض برای شناختن اجزاء شعر و تشخیص وزن صحیح از وزن شکسته و ناصحیح است و یادگیری آن
هرگز برای به دست آوردن توانایی لازم برای سرودن اشعار نیست.

#بحر
بحر اصطلاحی است در وزن شعر (عروض)که به هر مجموعه از وزن‌های عروضی، که براساس نظم مشخصی دسته‌بندی شده‌اند، اطلاق می‌شود. هر بحر از تکرار کلماتی که به آن اَفاعیل گفته می‌شود، پدید می‌آید.هر بیت باید از دو مصراعی که هر دو در یک بحر قرار دارند، ساخته شده‌باشد. بدین ترتیب، بیتی موزون در یک بحر پدید می‌آید.

بحر در لغت، «شکافی است فراخ در زمین، دارای آب بسیار»، و در اصطلاح عروض عبارت است از کیفیت وزنی یا آهنگی ویژه، برآمده از تکرار یا ترکیب یک یا چند رکن عروضی، و به‌گفتهٔ [خواجه نصیر طوسی]، «تکرار ارکان» که اَفاعیل هم خوانده شده‌است.

بحر ازنظر [خلیل بن احمد]، بنیادگذار عروض عرب (درگذشته در سال ۱۷۰ ه‍. ق) و پیروان او، هشت رکن اصلی دارد. این ارکان که به زبان سنت، اَفاعیل نامیده
می‌شوند، عبارتند از: مَفاعیلُن، مُستَفعِلُن، فاعِلاتُن، مَفاعَلَتُن، مُتَفاعِلُن، فَعولُن، فاعِلُن و مَفعولاتُ

#اقسام بحر
۱) متّفق‌الارکان: که از تکرار افاعیل عروضی به‌دست می‌آید، دارای بحرهای: هزج، رجز، رمل، وافر، کامل، متقارب، متدارک.
۲) مختلف‌الارکان: که از ترکیب یا از ترکیب و تکرار افاعیل عروضی به‌دست می‌آید، دارای بحرهای: طویل، مدید، بسیط، غریب، قریب، مُشاکِل، مضارع، مقتضب، مجتثّ سریع، و خفیف.

بحر متقارب
متقارب در لغت به‌معنی نزدیک به‌ هم است، و در اصطلاح عروض به بحری گفته می‌شود که از تکرار جزء (رکنِ) «فعولن» به‌دست می‌آید.
بحر رجز
رجز در لغت به‌معنی اضطراب و سرعت است، و در اصطلاح عروض به بحری گفته می‌شود که از تکرار جزء (رکنِ) «مستفعلن» به‌دست می‌آید.
بحر رَمَل
رَمَل در لغت به‌معنی بافتن حصیر است، و در اصطلاح عروض به بحری گفته می‌شود که از تکرار جزء (رکنِ) «فاعلاتن» پدید می‌آید.

و ...

که میتوان از این سه بحر به عنوان مشهورترین بحرهای ادبیات فارسی نام برد.

ادبیات فارسی، زمینی بکر است که به جهات مختلف، کسی جز در موارد نادر حاضر به ورود به این عرصه و زدن حرف نو نیست. برخی بر این
باورند که آنچه گذشتگان کردهاند فصلالخطاب کاری است که میتوان کرد و برخی از آن میترسند که مورد طعن دیگران قرار گیرند. به عنوان
مثال قبل از رایج شدن عروض علمی، عروض فنی غریب بود که کمتر کسی از اهل ادب با معیارهای آن آشنایی داشت و لذا آنان که عروض
میدانستند در هالهای از اسرار به نظر میرسیدند.
هر چه قدر حرف نو زدن در ادبیات مشکل است، ورود کامپیوتر به این عرصه از آن مشکلتر. با وجود پیشرفتهای فراوان در تحقیقات کامپیوتری،
(به صورتی که محققان در برخی زبانها همچون انگلیسی و اسپانیایی موفق به سرایش شعر به وسیله کامپیوتر شده اند )
هنوز بسیاری از ادیبان ما حاضر به قبول تواناییهای این ابزار نیستند.
یکی مشکلترین بخشهای ادبیات فارسی تشخیص وزن عروضی اشعار است. تشخیص خودکار وزن عروضی توسط کامپیوتر برای اولین بار با
استفاده از روش KNN در [ کاربرد جدیدی از متن کاوی"، کنفرانس ملی داده کاوی،تهران، 2008] انجام شد. این پژوهش تلاشی دوباره با استفاده از زنجیره مارکوف برای تشخیص وزن عروضی است. نتایج به دست
آمده بهبود در برخی اوزان و ضعف در برخی دیگر را نشان میدهد.

۲. کارهای مرتبط

تنها کار ثبت شده در زمینه تشخیص خودکار وزن عروضی اشعار فارسی [کاربرد جدیدی از متن کاوی"، کنفرانس ملی داده کاوی،تهران، 2008] میباشد. با توجه به تفاوت فاحشی که بین وزن عروضی در زبانهای مختلف وجود دارد، کارهای مشابه در زبانهای دیگر قابل طرح در این مقوله نمیباشد. همچنین یافتن وزن در برخی زبانها اهمیت چندانی ندارد.
این اولین بار نیست که تشخیص الگو با استفاده از زنجیره مارکوف انجام میشود. در مواردی همانند:

-1:(عروض و قافیه, تهران: نشر قطره, 1374)
-2: (M. M. Mojiry, "Persian Prosody," [Online]. Available: http://www.arooz.net. [Accessed 28 December 2013])
-3: (J. RAVIV, "Decision Making in Markov Chains Applied to the Problem of Pattern Recognition," IEEE TRANSACTIONS ON INFORMATION THEORY, vol. 3, no. 4, 1967.)

با استفاده از زنجیره مارکوف فرآیند تشخیص الگو انجام شده است.این جانب نیز با الگوگیری از این منابع اقدام به تشخیص الگوی وزن عروضی اشعار فارسی نموده ام.

۳. آزمایش‌ها

به نام او
شعر های برگزیده شده از مولانا و حافظ می باشند.

توضیحات مربوط به Data Set تولید شده.
version : I
حاوی ابیات بدون حرکت گذاری می‌باشد, این فایل توسط خبره تولید شده. هر بیت در یک خط قرار دارد, به عبارت بهتر, جداکننده ابیات از هم NewLine می‌باشد. هر مصراع از مصراع دوم توسط * جدا شده است.


version : II

حاوی رشته CV تولید شده توسط برنامه می‌باشد. مانند قبل هر بیت از بعدی با NewLine و هر مصراع از مصراع دوم با * جدا شده است.(C نشانه صامت و V نشانه مصوت می‌باشد)


version: III

حاوی رشته U,Dash تولید شده توسط برنامه می‌باشد. مانند قبل هر بیت از بعدی با NewLine و هر مصراع از مصراع دوم با * جدا شده است.(U نشانه هجای کوتاه و Dash(-) نشانه هجای بلند می‌باشد)


version: IV

حاوی پاسخ(وزن صحیح) ابیات نسخه یکسان فایل DSVN به صورت کد گذاری می‌باشد. این فایل توسط خبره تولید می‌شود.

توضیحات
1- در این نمونه ها ترتیب ابیات تغییر کرده ولی تعداد آنها ثابت می‌باشد.

2- درهم‌سازی (Hashing) با استفاده از تابع زیر انجام
شده است:

((i^2)+1)mod n
3- مجموعه Train و Test با ترکیب 70 به 30 ساخته شده‌اند.

جدول شماره 1

| ستون 1 | ستون 2 | ستون 3
| کد | نماد | شعر |
| 1029 | --UU-U-U-----U-U-UU--U-U- | من با تو حدیث بی زبان گویموز جمله حاضران نهان گویم |
| 1002 | U--UU--UU--UU--U-U-UU--U-U-UU- | مبارکست هوای تو بر همه مرغانچه نامبارک مرغی که در هوای تو
نیست |
| 1003 | --U-U-UU--U-U---UU--UU--UU-- | در روح دررسی چو گذشتی ز نقش هاوز چرخ بگذری چو گذشتی ز مه
وشان |
| 1027 | U--UU--UU--UU----UU--UU--UU-- | طبیبان الهیم ز کس مزد نخواهیمکه ما پاک روانیم نه طماع و
پلیدیم |
| 1024 | -UU--UU--UU--UU--UU--UU--UU--UU- | بس کن کاین گفت زبان هست حجاب دل و جانکاش نبودی ز زبان
واقف و دانا دل من |
| 1005 | U---U---U---U---U---U---U-- | نگویم یار را شادی که از شادی گذشتست اومرا از فرط عشق او ز
شادی عار می آید |
| 1010 | --UU--UU--UU---U---U---U- | بل ز کشتیهاش کآن پند دل استگویم از کل جزو در کل داخل است |
| 1027 | U--UU--UU--UU--U--UU--UU--UU-- | بیارید به یک بار همه جان و جهان رابه خورشید سپارید که خوش
تیغ کشیده ست |
| 1025 | UU--UU--UU--UU-UU--UU--UU--UU- | هله چون دوست به دستی همه جا جای نشستیخنک آن بی خبری کو
خبر از جای تو دارد |
| 1014 | U-U-UU--U-U-UU-U---U---U---U--- | چو آفتاب می از مشرق پیاله برآیدز باغ عارض ساقی هزار لاله
برآید |
| 1013 | U--U--U--U--UU-U-U--UU-U-U-- | مژه سیاهت ار کرد به خون ما اشارتز فریب او بیندیش و غلط
مکن نگارا |
| 1017 | -UU--UU--U-UU--U-U-UU- | حافظ اگر سجده تو کرد مکن عیبکافر عشق ای صنم گناه ندارد |
| 1004 | -U---U---U---U--U---U---U---U- | عقل گوید شش جهت حدست و بیرون راه نیستعشق گوید راه هست و
رفته ام من بارها |
| 1018 | --U---U---U---U---U---U---U---U- | باشد کرم را آفتی کان کبر آرد در فتیاز وهم بیمارش کند در
چاپلوسی هر گدا |
| 1006 | U-U-UU--U-U-UU-U---U---U-- | اگر چه زوبع و استاد جمله ستچه داند حیله ریب المنون را |
| 1021 | -U---U---U--UU--UU--U- | هاتفی از گوشه میخانه دوشگفت ببخشند گنه می بنوش |
| 1008 | --UU-----UU-----UU-----UU--- | تا نشکنی ای شیدا آن در نشود پیداآن در بت من باشد یا شکل
بتم دارد |
| 1004 | UU--UU--UU--UU--U---U---U---U- | ما به بغداد جهان جان اناالحق می زدیمپیش از آن کاین دار و
گیر و نکته منصور بود |
| 1004 | -U---U---U---U--U---U---U---U- | عقل باتدبیر آمد در میان جوش مادر چنان آتش چه جای عقل یا
تدبیر بود |
| 1002 | U-U-UU--U-U-UU-U-U-UU--U-U-UU- | زهی سلیم که معشوق او به خانه اوستبه سوی خانه نیاید گزاف می
پوید |
| 1002 | -U-U----U-U---U-U-UU--U-U-UU- | تو جام هستی خود را برو قوامی دهکه آن شراب قدیمست و باقوام
بود |
| 1003 | --U-U-UU--U-U---U-U-UU--U-U- | لشکر کشیده شاه بهار و بساخت برگاسپر گرفته یاسمن و سبزه
ذوالفقار |
| 1006 | UU--UU--UU-U-U-UU--U-U-UU- | چو نحن اقربم معلوم آمددگر خود را بنپرستم من امروز |
| 1015 | --UU-U-U----UU-U-U-- | نرگس همه شیوه های مستیاز چشم خوشت به وام دارد |
| 1029 | -U---U---U---U----U-- | چون قالب مرده جان نو یابدفارغ ز لفافه و کفن گردد |
| 1002 | U---U---U--U-U-UU--U-U-UU- | نظیر آنک نظامی به نظم می گویدجفا مکن که مرا طاقت جفای تو
نیست |
| 1009 | UU--U-U-UU---UU-U-U-- | تا قیامت تمام هم نشودشرح آن کانتظار یار کند |
| 1018 | --UU-----UU----UU--U--UU--U- | با چشم پرنیرنگ او حافظ مکن آهنگ اوکان طره شبرنگ او بسیار
طراری کند |
| 1002 | UU-U-U--UU-U-U--U-U-UU--U-U-UU- | بپرسم از گل کان حسن از که دزدیدیز شرم سست بخندد ولی کجا
گوید |
| 1003 | --UU--UU--UU----U-U-UU--U-U- | از ما مدزد خویش به بیگانگان مرودزدیده سوی غیر نظر می کنی
مکن |
| 1003 | UU--UU--UU--UU---U-U-UU--U-U- | چون روی درکشی تو شود مه سیه ز غمقصد خسوف قرص قمر می کنی
مکن |

جدول شماره 2

| ستون 1 | ستون 2 | ستون 3
| کد | نماد | شعر |
| 1003 | --UU--UU--UU----U-U----U-U-- | امروز قدر پند عزیزان شناختمیا رب روان ناصح ما از تو شاد
باد |
| 1001 | UU--UU--UU--UU--U---U---U- | یاد باد آن که ز ما وقت سفر یاد نکردبه وداعی دل غمدیده ما
شاد نکرد |
| 1001 | UU--UU--UU--UU-UU--UU--UU--UU- | آن جوان بخت که می زد رقم خیر و قبولبنده پیر ندانم ز چه
آزاد نکرد |
| 1014 | -U---U---U---U-U-U-UU--U-U-UU- | به سعی خود نتوان برد پی به گوهر مقصودخیال باشد کاین کار بی
حواله برآید |
| 1025 | UU--UU--UU--UU-UU--UU--UU--UU- | همگی ملک سلیمان به یکی مور ببخشدبدهد هر دو جهان را و دلی
را نرماند |
| 1001 | -UU--UU--UU--UU-UU--UU--UU--UU- | کاغذین جامه به خوناب بشویم که فلکرهنمونیم به پای علم داد
نکرد |
| 1006 | U---U---U--U---U---U-- | ز خاک من اگر گندم برآیداز آن گر نان پزی مستی فزاید |
| 1010 | UU--UU--UU---U-U-UU--U-U- | نکته ها رفت و شکایت کس نکردجانب حرمت فرونگذاشتیم |
| 1004 | U---U---U---U----U---U---U---U- | شهر یاران بود و خاک مهربانان این دیارمهربانی کی سر آمد
شهریاران را چه شد |
| 1027 | U---U---U---U---U---U---U---U--- | حکیمان خبیریم که قاروره نگیریمکه ما در تن رنجور چو اندیشه
دویدیم |
| 1001 | UU--UU--UU--UU-UU--UU--UU--UU- | دل به امید صدایی که مگر در تو رسدناله ها کرد در این کوه
که فرهاد نکرد |
| 1005 | U-U-UU--U-U-UU-U-U-UU--U-U-UU- | چو او از هفتمین دریا به کوه قاف رو آرداز آن دریا چه
گوهرها کنار خاک درریزد |
| 1003 | --U-U-UU--U-U---U-U-UU--U-U- | گویی قیامتست که برکرد سر ز خاکپوسیدگان بهمن و دی مردگان
پار |
| 1010 | -U---U---U-UU--U-U-UU- | چون به قوم خود رسید آن مجتبیشدق او بگرفت باز او شد عصا |
| 1020 | --UU--UU--UU----UU--UU--UU-- | با دعای شبخیزان ای شکردهان مستیزدر پناه یک اسم است خاتم
سلیمانی |
| 1024 | U-U-UU--U-U-UU--UU--UU--UU--UU- | گفت مرا دولت نو راه مرو رنجه مشوزانک من از لطف و کرم سوی
تو آینده شدم |
| 1008 | --UU--UU--UU----UU--UU--UU-- | بار دگر آن دلبر عیار مرا یافتسرمست همی گشت به بازار مرا یافت |
| 1001 | UU--UU--UU--UU---U-U-UU--U-U- | سایه تا بازگرفتی ز چمن مرغ سحرآشیان در شکن طره شمشاد نکرد |
| 1001 | -UU--UU--UU--UU--U---U---U---U- | غم پرستی که تو را بیند و شادی نکندهمه سرزیر و سیه کاسه و
سرگردان باد |
| 1018 | --U---U---U---U--U---U---U---U- | غازی به دست پور خود شمشیر چوبین می دهدتا او در آن استا
شود شمشیر گیرد در غزا |
| 1018 | --U-U-UU--U-U-U-U-UU--U-U-UU- | جباروار و زفت او دامن کشان می رفت اوتسخرکنان بر عاشقان
بازیچه دیده عشق را |
| 1003 | --U-U-UU--U-U---U-U-UU--U-U- | لشکر کشیده شاه بهار و بساخت برگاسپر گرفته یاسمن و سبزه
ذوالفقار |
| 1006 | UU--UU--UU-U-U-UU--U-U-UU- | چو نحن اقربم معلوم آمددگر خود را بنپرستم من امروز |
| 1015 | --UU-U-U----UU-U-U-- | نرگس همه شیوه های مستیاز چشم خوشت به وام دارد |
| 1029 | -U---U---U---U----U-- | چون قالب مرده جان نو یابدفارغ ز لفافه و کفن گردد |
| 1002 | U---U---U--U-U-UU--U-U-UU- | نظیر آنک نظامی به نظم می گویدجفا مکن که مرا طاقت جفای تو
نیست |
| 1009 | UU--U-U-UU---UU-U-U-- | تا قیامت تمام هم نشودشرح آن کانتظار یار کند |
| 1018 | --UU-----UU----UU--U--UU--U- | با چشم پرنیرنگ او حافظ مکن آهنگ اوکان طره شبرنگ او بسیار
طراری کند |
| 1002 | UU-U-U--UU-U-U--U-U-UU--U-U-UU- | بپرسم از گل کان حسن از که دزدیدیز شرم سست بخندد ولی کجا
گوید |
| 1003 | --UU--UU--UU----U-U-UU--U-U- | از ما مدزد خویش به بیگانگان مرودزدیده سوی غیر نظر می کنی
مکن |
| 1003 | UU--UU--UU--UU---U-U-UU--U-U- | چون روی درکشی تو شود مه سیه ز غمقصد خسوف قرص قمر می کنی
مکن |

تشخیص الگو با استفاده از زنجیره مارکوف
1: وزن اولیه گراف آمده است ولی » فعلاتن « وزن اولیه یالها بر اساس تعداد تکرار آنها در هشت وزن به دست آمده است. به عنوان مثال در جایگاه اول دو وزن رکن
در جایگاه اول( است. البته ( » مفاعلن « دو برابر وزن یال مرتبط با » فعلاتن « آمده، بنابراین وزن یال مرتبط با » مفاعلن « تنها در جایگاه اول یک وزن درهشت وزن عروضی انتخابی، تنوع ارکان آنقدر زیاد نیست، بنابراین بیشتر وزنهای اولیه گراف برابر با یک هستند.
نودهای انتهایی با وزن یک به خودشان بازمیگردند. زیرا در این مرحله ما به مقصود خود یعنی تشخیص وزن رسیدهایم و ادامه مسیر مطلوب ما نیست.

2:وزن پویای گراف وزن پویای گراف با ورود هر نمونه )رشته صفر و یک معرف یک مصرع شعر( ساخته میشود. با ورود هر نمونه آن را به بخشهای چهار نویسهای. تقسیمبندی میکنیم. .دلیل این کار هم میانگین طول 3.75 ارکان الگوهای هشتگانه است. سپس شباهت هر بخش را با ارکان موجود میسنجیم.
استفاده کردیم. البته لازم نیست شباهت هر جایگاه با تمامی ارکان مقایسه شود، تنها ما برای سنجش شباهت از الگوریتم کافی است شباهت جایگاه اول چهار نویسه اول نمونه ورودی با پنج رکنی که نود یک به آنها متصل است سطح یک گراف مقایسه شود.
همینطور برای جایگاههای بعدی نیز شباهت با رکنهای سطوح معادل بررسی میشود.

3:ترکیب وزنهای اولیه و پویا تعداد نودها است که در n استفاده میکنیم. در این فرمول برای ترکیب وزنهای اولیه و پویا ازگراف به دست آمده برای هشت وزن 33 نود داریم نود صفر نود تله است.
وزن نهایی است. این معادله تضمین میکند که مجموع وزن خروجی از یک نود برابر( Wi j (t وزن پویا. همچنین( Wi j (d وزن اولیه و (Wi j (s
با یک باشد. نسبت وزن پویا و اولیه نیز در این فرمول حفظ میشود.

4: محاسبه زنجیره مارکوف. هم اکنون تمام موارد مورد نیاز برای محاسبات زنجیره مارکوف را در اختیار داریم. با استفاده از به معنای ماتریس احتمال گذار است که در مراحل قبلی محاسبه شد و Q میتوان حالت بعدی در زنجیره مارکوف را محاسبه کرد. در این معادله یا بردار احتمال حالات اولیه را به دست آوردیم. با این توصیفات به دست آوردن هر π به معنای بردار احتمال حالات است ما در مرحله قبل 0 π ساده است.
πi 2 ما ماتریس احتمال گذار را به گونهای طراحی کردیم که میتوانیم وضعیت سامانه را در حالت پایداری نیز محاسبه کنیم، زیرا در حالت پایداری تنها
در نودهای انتهایی که وزنهای ما هستند قرار داریم. اما برای سادگی محاسبات ما از هما π 5 استفاده خواهیم کرد ورا محاسبه میکنیم.
πi = πi-1 Q*

5:کشف وزن عروضی نمونه ورودی با به دست آوردن حالت سامانه در زمان پنجم، برداری 33 عضوی خواهیم داشت که تنها ممکن است عضوهای صفر و 28 تا 33 آن مقدار غیر صفر داشته باشند و دیگر اعضای بردار همگی صفر خواهند بود. مقدار موجود در عضو صفر نشان از احتمال عدم عضویت نمونه ورودی به الگوهای نشان از احتمال تعلق نمونه ورودی به یکی از هشتگانه دارد و مقادیر اعضای 28 تا 33 نیز مطابق الگوهای وزن عروضی دارند.
کشف وزن ساده است، عضوی از بردار که بالاترین مقدار را دارد برنده است. به عنوان مثال اگر مقدار عضو سیام بیشتر از بقیه اعضا باشد، وزن
خواهد بود. و یا اگر عضو صفر بالاترین مقدار را داشته باشد، سامانه عدم تعلق نمونه ورودی به » مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن « تشخیص داده شده
یکی از الگوهای وزنی هشتگانه را تشخیص داده است.

و در آخر

6.: استفاده از هر دو مصراع
واحد وزن در ادبیات فارسی مصراع است و نه بیت . بنابراین ما با ورود هر بیت شعر دو فرصت برای کشف وزن داریم. در این پژوهش مراحل کشف به صورت جداگانه برای هر دو مصراع نمونه ورودی انجام شده و در نهایت بردار احتمال آنها با هم جمع شده و محاسبه خواهد شد.

۴. نتیجه

در این پژوهش ما با استفاده از پنج مرحله الگوریتم ابداعی در بیت شعر ورودی را به رشتهای از صفر و یک تبدیل کردیم، پس از آن با استفاده
از زنجیره مارکوف، وزن بیت ورودی را در یکی از اوزان هشتگانه طبقهبندی کردیم. مقایسه نتیجه این پژوهش و پژوهش قبلی بهبود ناچیز در دقت
تشخیص در برخی اوزان را نشان میدهد ولی در مقابل دقت تشخیص در برخی دیگر کاهش داشته است.


۵. کارهای آینده

۶. مراجع

  • محمدمهدی مجیری، و بهروز مینایی بیدگلی. (۱۳۸۷). تشخیص وزن عروضی اشعار فارسی: کاربرد جدیدی از متن کاوی. ارائه شده در دومین کنفرانس داده کاوی ایران، تهران

  • محمد کاظم کاظمی، "روزنه؛ مجموعه آموزشی شعر"، انتشارات ضریح آفتاب، 1377.
    +https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%88%D8%B2%D9%86_%D8%B4%D8%B9%D8%B1_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C
    +https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%A8%D8%AD%D8%B1
    +http://www.arooz.net/
    +م. م. مجیری و ب. مینایی بیدگلی، "تشخیص وزن عروضی اشعار فارسی: کاربرد جدیدی از متن کاوی"، کنفرانس ملی داده کاوی،
    تهران، 2008
    +س. شمیسا, آشنایی با عروض و قافیه, تهران: نشر میترا, 1383 .
    +G. R. H. T. Hisar Manurung, "A Flexible Integrated Architecture For Generating Poetic Texts," The University of Edinburgh, 2000.
    +T. Veale, "Less Rhyme, More Reason:Knowledge-based Poetry Generation with Feeling, Insight and Wit," in Computational Creativity, 2013.
    +P. Gervás, "An expert system for the composition of formal Spanish poetry," Elsevier Knowledge-Baswd Systems, vol. 14, no. 3, p. 181–188, 2001.
    +G. P, "WASP: Evaluation of Different Strategies for the Automatic Generation of Spanish Verse," in Symposium on Creative & Cultural Aspects and Applications of AI & Cognitive Science, University of Birmingham, England, 2000.
    +G. R. H. T. Hisar Manurung, "Towards A Computational Model Of Poetry Generation," The University of Edinburgh, 2000.
    +شعر و شاعران در ایران اسلامی_، معظمه اقبالی

۷. پیوندهای مفید

سعید عادل مهربان

سلام.
کمی زحمت بکشید و غیر از copy paste کاری بکنید!

سعید عادل مهربان

در مرحلهٔ قبل به شما تذکر داده شد که کارتون رو از جایی کپی نکنید ولی گویا گوشتون بدهکار نیست.

خسته نباشید مطالب مفیدی نوشته بودید ولی بهتر بود یک لینک از گیت پروژه می‌گذاشتین که بتونیم کد رو هم ببینیم.

سلام و عرض خسته نباشید،

قسمت مقدمه خوب و کامل است اما بهتر بود کار های مرتبط را بیشتر توضیح می دادید.
متآسفانه شما کد مورد استفاده برای آزمایش خود را نگذاشتید، می توانستید داده های مورد استفاده را نیز در github قرار دهید.
نوشته ها خیلی منظم نیستند و جا داشت حوصله ی بیشتری به خرج می دادید.

در مجموع متن نوشته شده اطلاعات کافی را در اختیار خواننده نمی گذارد.